Khoán sửa chữa thường xuyên đường bộ: Tăng hiệu quả đồng vốn

Theo báo cáo của Khu QLĐB5, đơn vị được giao quản lý, sửa chữa, khai thác 6 tuyến quốc lộ đi qua 10 tỉnh miền Trung và Tây Nguyên, trong năm 2009, kinh phí rót cho công tác sửa chữa đường bộ (SCĐB) trong toàn Khu là 289 tỷ đồng.

Trong đó riêng phần vốn cho công tác SCTX chỉ có 93 tỷ đồng, một con số quá ít ỏi nếu đem so sánh với 1.829 km đường do Khu quản lý. Tình trạng đường đã quá niên hạn sử dụng nhưng chưa được đầu tư nâng cấp cũng là một vấn nạn cho công tác SCTX, bởi nếu như không biết cách sử dụng đồng vốn ít ỏi đó thì tiền ném vào đường yếu sẽ không khác gì muối bỏ bể. Trong bối cảnh đó, phương án tối ưu là khoán quản lý - bảo dưỡng thường xuyên đường bộ (QL-BDTXĐB) hay còn gọi là khoán SCTX.

Từ năm 2004, Khu QLĐB5 đã triển khai việc khoán gọn công tác này theo tiêu chí của Cục Đường bộ VN. Khu đã thực hiện thí điểm tại Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Đường bộ 26 và một số công ty khác thuộc Khu.

Tuy nhiên, do mâu thuẫn giữa vốn đầu tư và khối lượng thực tế nên hầu hết các công ty đều chưa mặn mà với phương thức khoán này mà quay lại cách làm truyền thống “thực thanh thực chi”, vì vậy đã sinh ra tình trạng thiếu quan tâm đến hiệu quả đồng vốn. Mãi cho đến cuối năm 2006, đầu năm 2007, một số công ty quản lý và sửa chữa đường bộ được cổ phần hóa thì Khu QLĐB5 bắt đầu áp dụng giải pháp “đặt hàng” đối với một số hạng mục BDTXĐB.

Bước đầu việc triển khai còn nhiều lúng túng và nảy sinh một số quan niệm cho rằng “đặt gì làm nấy” hoặc “không đặt thì không làm vì không có cơ sở nghiệm thu thanh quyết toán”... Để “đả thông” tư tưởng, quý II/2009, Khu QLĐB5 đã tổ chức Hội nghị chuyên đề về công tác QL - BDTXĐB và Hội nghị khoán QL - BDTXĐB, đồng thời mở lớp bồi dưỡng về quản lý Nhà nước trong lĩnh vực QL -BDTXĐB cho cán bộ Hạt. Đó là tiền đề triển khai một cách hiệu quả công tác khoán QL -BDTXĐB.

Việc quản lý nguồn kinh phí SCTX theo phương án khoán quản lý theo tiêu chí và đặt hàng khối lượng theo địa chỉ được triển khai đồng loạt tại tất cả 10 đơn vị trực thuộc Khu. Theo đó, Khu căn cứ tình trạng thực tế của tuyến đường để lập bản khoán.

Đối với những hạng mục có khối lượng lớn, sử dụng nhiều vật tư, thiết bị thì giao khoán cho Hạt; những công việc không có vật tư hoặc vật tư không đáng kể thì giao khoán trực tiếp đến người lao động. Nhờ cách làm này nên Khu liên tục cập nhật được tình trạng cầu đường, phát hiện kịp thời các hư hỏng để sửa chữa.

Qua kết quả phân loại chất lượng cầu đường của Khu QLĐB5 vào thời điểm cuối năm 2009 có 897 km đường tốt, tăng 86 km so với nặm 2008; 660 km đường trung bình, giảm 29 cây số so với năm 2008 và 271 km đường xấu, giảm 33 km so với năm 2008.

Theo đúc kết kinh nghiệm của Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng đường bộ 26 thì việc thực hiện khoán QL - BDTXĐB đã khắc phục được tình trạng từ trước tới nay là hiệu quả sử dụng kinh phí SCTX thấp và không gắn liền trách nhiệm của người công nhân với con đường, thu nhập của người lao động không cao và làm cho lao động thực thi nhiệm vụ bằng suy nghĩ “làm công ăn lương”.

Tuy nhiên, muốn phát huy cao hiệu quả công tác khoán QL - BDTXĐB, thì việc quan trọng là bộ máy quản lý từ Khu đến các công ty và các hạt phải hoạt động thật chuẩn tắc cả về chế độ báo cáo, thống kê, kiểm tra xác định thường xuyên chất lượng cầu đường, giao khoán và nghiệm thu một cách chặt chẽ không để tình trạng hình thức, xuê xoa đối phó như đã từng xảy ra ở một số đơn vị.

Bài, ảnh: Trần Trình Lãm