Chính phủ đang yêu cầu Bộ GTVT tính toán lại về nguồn thu của Quỹ bảo trì đường bộ với mục tiêu đến 2016 sẽ bỏ hoàn toàn nguồn vốn từ ngân sách nhà nước cấp cho Quỹ.
Phương án 1, gồm các nguồn thu chính từ nguồn thu phí sử dụng đường bộ, theo phương thức thu trực tiếp trên đầu phương tiện ôtô, xe máy (trong đó có dự kiến số thực thu từ xe máy) và từ ngân sách nhà nước cấp, gồm: tính toán tương ứng với mức thu phí xăng dầu hiện nay, từ đó quy đổi theo tỉ lệ % trên giá xăng dầu + ngân sách cấp bổ sung cho đủ nhu cầu vốn. Theo phương án này, các trạm thu phí vẫn thu theo quy định hiện hành.
Phương án 2, gồm có các nguồn thu chính từ phí sử dụng đường bộ, theo phương thức thu trực tiếp trên đầu phương tiện ôtô (không thu phí xe máy) và từ ngân sách Nhà nước cấp gồm: ấn định một phần trong thuế nhập khẩu xăng dầu+ ngân sách cấp thêm cho đủ nhu cầu vốn. Theo phương án này các trạm thu phí hiện tại sẽ được xử lý theo hướng: dừng thu ngay các trạm thu phí nộp ngân sách và trạm vay vốn đầu tư thu phí hoàn vốn. Trạm đã chuyển nhượng quyền thu phí sẽ dừng thu khi hết thời hạn chuyển giao (dự kiến đến năm 2015). Các trạm thu phí hoàn vốn dự án BOT vẫn thu theo quy định của hợp đồng BOT.
Phương án 3, gồm các nguồn thu chính từ nguồn thu phí sử dụng đường bộ, theo phương thức thu trực tiếp trên đầu phương tiện ôtô, xe máy (trong đó dự kiến số thực thu từ xe máy) và từ ngân sách Nhà nước cấp cho đủ nhu cầu vốn. Xử lý các trạm thu phí như phương án 2.
Các phương án này phải được hoàn thiện, lấy ý kiến các cơ quan liên quan của Bộ GTVT, cùng với Đề án Quỹ bảo trì đường bộ và hồ sơ về dự thảo Quỹ bảo trì đường bộ, báo cáo Bộ GTVT trước ngày 15/6/2011.
Mức thu 180.000 - 1.440.000 đồng/tháng với 5 nhóm ôtô
Như vậy, cả 3 phương án thu đang được xây dựng vẫn giữ cách thu trực tiếp từ đầu phương tiện ôtô, như báo cáo của Bộ GTVT gửi Thủ tướng trước đây. Theo đó đề xuất trước mắt sẽ tính phí trung bình/tháng đối với từng loại ô tô. Phí được thu từng tháng hoặc nhiều tháng mỗi lần, tùy người nộp, tại các Trung tâm kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện cơ giới đường bộ.
Phí thu tính theo tháng, chia làm 5 mức đối với ôtô. Xe con, xe tải dưới 2 tấn, xe du lịch dưới 12 ghế có mức phí thấp nhất, là 180.000đ/tháng (nhóm 1). Xe tải từ 2 tấn đến dưới 4 tấn, xe khách từ 12 ghế đến 30 ghế có mức phí 270.000 đồng/tháng (nhóm 2). Xe tải từ 4 tấn đến dưới 10 tấn, xe khách từ 31 ghế trở lên mức phí là 396.000 đồng/tháng (nhóm 3). Xe tải từ 10 tấn đến dưới 18 tấn, xe chở hàng bằng container 20fit có mức phí 720.000 đồng/tháng (nhóm 4). Mức cao nhất: xe tải từ 18 tấn trở lên, xe chở hàng bằng container 40fit, là 1.440.000 đ/tháng (nhóm 5).
Với số lượng xe ô tô đã qua kiểm định an toàn tại thời điểm 30/11/2010 là 1.256.488 chiếc, số phí sử dụng đường bộ thu được từ loại phương tiện này dự kiến sẽ đạt mức 4.535 tỷ đồng/năm. Sau khi trừ chi phí tổ chức thu (dự tính 1,5%, khoảng 68 tỷ đồng/năm), số tiền Quỹ bảo trì đường bộ thu được từ đầu phương tiện ô tô khoảng 4.467 tỷ đồng/năm.
Xe máy phí tính theo năm, từ 80.000 - 150.000 đ/xe/năm
Nếu phương án thu số 1 hoặc 3 được chấp thuận, sẽ tiến hành thu phí đường bộ với xe máy. Có 4 mức phí tính theo năm. Mức phí đề xuất thấp nhất cho xe gắn máy là 80.000 đồng xe/năm. Xe môtô có dung tích xilanh đến 100 cm3 là 100.000 đồng/năm. Xe môtô có dung tích xilanh trên 100 cm3 đến 175 cm3 là 120.000 đồng/năm. Mức phí cao nhất cho xe môtô có dung tích xilanh trên 175 cm3 là 150.000 đồng/năm.
Với cách thu này, tổng số trên 31 triệu môtô, xe gắn máy cả nước hiện nay, tổng số phí sử dụng đường bộ thu được từ loại phương tiện này đạt khoảng 3.243 tỷ đồng/năm. Bộ GTVT dự kiến trong giai đoạn đầu hình thành Quỹ bảo trì đường bộ, số thu này nếu đạt khoảng 50%, thì mức phí thu được là 1.600 tỷ đồng/năm. Sau khi trừ chi phí tổ chức thu (dự tính 5%, khoảng 80 tỷ đồng/năm), số tiền được đưa vào Quỹ bảo trì đường bộ từ đầu phương tiện mô tô, xe máy khoảng 1.520 tỷ đồng/năm.
Chủ các phương tiện mô tô, xe máy sẽ phải trả phí sử dụng đường bộ theo năm cùng với khi mua bảo hiểm phương tiện. Khi có quy định về kiểm định khí thải đối với mô tô, xe máy, công tác tổ chức thu sẽ được thực hiện cả ở các trạm Kiểm định an toàn kỹ thuật xe và bảo vệ môi trường.
Xử lý các trạm thu phí đường bộ
Hệ thống đường bộ của ta hiện có tổng chiều dài trên 280.000km, trong đó quốc lộ dài gần 17.000km, tỉnh lộ 25.500km, đường huyện gần 52.000km, đường đô thị trên 17.000km. Hệ thống các trạm thu phí hiện nay mới xây dựng và thu phí giao thông đối với các quốc lộ. Hiện có 24 trạm thu phí cho dự án BOT, 5 trạm thu phí đã bán quyền thu phí trong thời hạn 5 năm, trạm bán gần đây nhất là đầu năm 2010, cùng với 20 trạm thu nộp ngân sách và thu phí hoàn vốn vay.
Như vậy với cả 3 phương án mới, các trạm thu phí BOT vẫn tiếp tục tiến hành thu phí. Công tác bảo trì các tuyến đường BOT hiện và vẫn do nhà đầu tư BOT đảm nhiệm. 25 trạm thu phí còn lại sẽ được xóa bỏ nếu phương án 2 hoặc 3 được chấp thuận.
Ông Nguyễn Ngọc Đông - Thứ trưởng Bộ GTVT kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục ĐBVN cho biết: Yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ là đến 2016 sẽ bỏ hoàn toàn nguồn vốn từ ngân sách nhà nước cấp cho Quỹ.
Như vậy các công tác chuẩn bị của Bộ GTVT cần phải rất khẩn trương để báo cáo Thủ tướng Chính phủ ra quyết định thành lập Quỹ. Tiến độ phấn đấu đến 1/7/2012 bắt đầu thành lập được Quỹ và sau 1 năm, đến 1/7/2013 Quỹ sẽ chính thức hoạt động, chi trả được các yêu cầu vốn cho quản lý bảo trì đường sá. Theo phương án đang được xây dựng, Quỹ bảo trì đường bộ sẽ đáp ứng cơ bản nhu cầu vốn cho công tác quản lý, bảo trì toàn bộ hệ thống đường bộ Trung ương và địa phương.
3 phương án thu phí
Cuối tháng 5 vừa qua, lãnh đạo Bộ GTVT đã chủ trì cuộc họp triển khai ý kiến chỉ đạo của Chính phủ về dự thảo Quỹ bảo trì đường bộ. Trên cơ sở báo cáo của Tổng cục ĐBVN, ý kiến của các cơ quan, Bộ GTVT đã yêu cầu Tổng cục ĐBVN nghiên cứu và hoàn thiện theo 3 phương án thu phí.Phương án 1, gồm các nguồn thu chính từ nguồn thu phí sử dụng đường bộ, theo phương thức thu trực tiếp trên đầu phương tiện ôtô, xe máy (trong đó có dự kiến số thực thu từ xe máy) và từ ngân sách nhà nước cấp, gồm: tính toán tương ứng với mức thu phí xăng dầu hiện nay, từ đó quy đổi theo tỉ lệ % trên giá xăng dầu + ngân sách cấp bổ sung cho đủ nhu cầu vốn. Theo phương án này, các trạm thu phí vẫn thu theo quy định hiện hành.
Phương án 2, gồm có các nguồn thu chính từ phí sử dụng đường bộ, theo phương thức thu trực tiếp trên đầu phương tiện ôtô (không thu phí xe máy) và từ ngân sách Nhà nước cấp gồm: ấn định một phần trong thuế nhập khẩu xăng dầu+ ngân sách cấp thêm cho đủ nhu cầu vốn. Theo phương án này các trạm thu phí hiện tại sẽ được xử lý theo hướng: dừng thu ngay các trạm thu phí nộp ngân sách và trạm vay vốn đầu tư thu phí hoàn vốn. Trạm đã chuyển nhượng quyền thu phí sẽ dừng thu khi hết thời hạn chuyển giao (dự kiến đến năm 2015). Các trạm thu phí hoàn vốn dự án BOT vẫn thu theo quy định của hợp đồng BOT.
Phương án 3, gồm các nguồn thu chính từ nguồn thu phí sử dụng đường bộ, theo phương thức thu trực tiếp trên đầu phương tiện ôtô, xe máy (trong đó dự kiến số thực thu từ xe máy) và từ ngân sách Nhà nước cấp cho đủ nhu cầu vốn. Xử lý các trạm thu phí như phương án 2.
Các phương án này phải được hoàn thiện, lấy ý kiến các cơ quan liên quan của Bộ GTVT, cùng với Đề án Quỹ bảo trì đường bộ và hồ sơ về dự thảo Quỹ bảo trì đường bộ, báo cáo Bộ GTVT trước ngày 15/6/2011.
Mức thu 180.000 - 1.440.000 đồng/tháng với 5 nhóm ôtô
Như vậy, cả 3 phương án thu đang được xây dựng vẫn giữ cách thu trực tiếp từ đầu phương tiện ôtô, như báo cáo của Bộ GTVT gửi Thủ tướng trước đây. Theo đó đề xuất trước mắt sẽ tính phí trung bình/tháng đối với từng loại ô tô. Phí được thu từng tháng hoặc nhiều tháng mỗi lần, tùy người nộp, tại các Trung tâm kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện cơ giới đường bộ.
Phí thu tính theo tháng, chia làm 5 mức đối với ôtô. Xe con, xe tải dưới 2 tấn, xe du lịch dưới 12 ghế có mức phí thấp nhất, là 180.000đ/tháng (nhóm 1). Xe tải từ 2 tấn đến dưới 4 tấn, xe khách từ 12 ghế đến 30 ghế có mức phí 270.000 đồng/tháng (nhóm 2). Xe tải từ 4 tấn đến dưới 10 tấn, xe khách từ 31 ghế trở lên mức phí là 396.000 đồng/tháng (nhóm 3). Xe tải từ 10 tấn đến dưới 18 tấn, xe chở hàng bằng container 20fit có mức phí 720.000 đồng/tháng (nhóm 4). Mức cao nhất: xe tải từ 18 tấn trở lên, xe chở hàng bằng container 40fit, là 1.440.000 đ/tháng (nhóm 5).
Với số lượng xe ô tô đã qua kiểm định an toàn tại thời điểm 30/11/2010 là 1.256.488 chiếc, số phí sử dụng đường bộ thu được từ loại phương tiện này dự kiến sẽ đạt mức 4.535 tỷ đồng/năm. Sau khi trừ chi phí tổ chức thu (dự tính 1,5%, khoảng 68 tỷ đồng/năm), số tiền Quỹ bảo trì đường bộ thu được từ đầu phương tiện ô tô khoảng 4.467 tỷ đồng/năm.
Xe máy phí tính theo năm, từ 80.000 - 150.000 đ/xe/năm
Nếu phương án thu số 1 hoặc 3 được chấp thuận, sẽ tiến hành thu phí đường bộ với xe máy. Có 4 mức phí tính theo năm. Mức phí đề xuất thấp nhất cho xe gắn máy là 80.000 đồng xe/năm. Xe môtô có dung tích xilanh đến 100 cm3 là 100.000 đồng/năm. Xe môtô có dung tích xilanh trên 100 cm3 đến 175 cm3 là 120.000 đồng/năm. Mức phí cao nhất cho xe môtô có dung tích xilanh trên 175 cm3 là 150.000 đồng/năm.
Với cách thu này, tổng số trên 31 triệu môtô, xe gắn máy cả nước hiện nay, tổng số phí sử dụng đường bộ thu được từ loại phương tiện này đạt khoảng 3.243 tỷ đồng/năm. Bộ GTVT dự kiến trong giai đoạn đầu hình thành Quỹ bảo trì đường bộ, số thu này nếu đạt khoảng 50%, thì mức phí thu được là 1.600 tỷ đồng/năm. Sau khi trừ chi phí tổ chức thu (dự tính 5%, khoảng 80 tỷ đồng/năm), số tiền được đưa vào Quỹ bảo trì đường bộ từ đầu phương tiện mô tô, xe máy khoảng 1.520 tỷ đồng/năm.
Chủ các phương tiện mô tô, xe máy sẽ phải trả phí sử dụng đường bộ theo năm cùng với khi mua bảo hiểm phương tiện. Khi có quy định về kiểm định khí thải đối với mô tô, xe máy, công tác tổ chức thu sẽ được thực hiện cả ở các trạm Kiểm định an toàn kỹ thuật xe và bảo vệ môi trường.
Xử lý các trạm thu phí đường bộ
Hệ thống đường bộ của ta hiện có tổng chiều dài trên 280.000km, trong đó quốc lộ dài gần 17.000km, tỉnh lộ 25.500km, đường huyện gần 52.000km, đường đô thị trên 17.000km. Hệ thống các trạm thu phí hiện nay mới xây dựng và thu phí giao thông đối với các quốc lộ. Hiện có 24 trạm thu phí cho dự án BOT, 5 trạm thu phí đã bán quyền thu phí trong thời hạn 5 năm, trạm bán gần đây nhất là đầu năm 2010, cùng với 20 trạm thu nộp ngân sách và thu phí hoàn vốn vay.
Như vậy với cả 3 phương án mới, các trạm thu phí BOT vẫn tiếp tục tiến hành thu phí. Công tác bảo trì các tuyến đường BOT hiện và vẫn do nhà đầu tư BOT đảm nhiệm. 25 trạm thu phí còn lại sẽ được xóa bỏ nếu phương án 2 hoặc 3 được chấp thuận.
Ông Nguyễn Ngọc Đông - Thứ trưởng Bộ GTVT kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục ĐBVN cho biết: Yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ là đến 2016 sẽ bỏ hoàn toàn nguồn vốn từ ngân sách nhà nước cấp cho Quỹ.
Như vậy các công tác chuẩn bị của Bộ GTVT cần phải rất khẩn trương để báo cáo Thủ tướng Chính phủ ra quyết định thành lập Quỹ. Tiến độ phấn đấu đến 1/7/2012 bắt đầu thành lập được Quỹ và sau 1 năm, đến 1/7/2013 Quỹ sẽ chính thức hoạt động, chi trả được các yêu cầu vốn cho quản lý bảo trì đường sá. Theo phương án đang được xây dựng, Quỹ bảo trì đường bộ sẽ đáp ứng cơ bản nhu cầu vốn cho công tác quản lý, bảo trì toàn bộ hệ thống đường bộ Trung ương và địa phương.
Nguồn báo GTVT
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét